Lạng Sơn lập thế trận giữ rừng từ cơ sở
Bảo vệ rừng tại Lạng Sơn có thêm cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chuyên trách, biên phòng và chính quyền cấp xã.
Gắn trách nhiệm từng lực lượng
Ngày 8/7, tại xã Hữu Liên, Ban Quản lý Rừng Đặc dụng và Phòng hộ - Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn tổ chức hội nghị ký kết quy chế phối hợp trong công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, phòng cháy và chữa cháy rừng.
Tham gia ký kết có các Hạt Kiểm lâm khu vực: Hữu Lũng, Chi Lăng, Văn Quan, Bắc Sơn, Cao Lộc, Lộc Bình; Đồn Biên phòng Chi Ma, Đồn Biên phòng Ba Sơn cùng UBND 7 xã: Hữu Liên, Yên Bình, Vạn Linh, Tri Lễ, Bắc Sơn, Ba Sơn và Mẫu Sơn.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn Hoàng Văn Chiều nhấn mạnh vai trò của chính quyền cơ sở trong quản lý, bảo vệ rừng. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Ban Quản lý Rừng Đặc dụng và Phòng hộ hiện được giao quản lý 12.832,03 ha rừng đặc dụng. Trong đó, rừng đặc dụng Hữu Liên có diện tích 8.012,74 ha, Mẫu Sơn 3.882,54 ha và Bắc Sơn 936,75 ha.
Đây là những khu vực có giá trị cao về đa dạng sinh học, bảo tồn nguồn gen động, thực vật quý hiếm, bảo vệ môi trường sinh thái và cảnh quan tự nhiên. Một số khu rừng còn gắn với du lịch và nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.
Tuy nhiên, diện tích quản lý rộng, trải dài trên nhiều địa bàn, có nơi giáp biên giới, địa hình hiểm trở khiến việc tuần tra, kiểm soát gặp nhiều khó khăn. Nguy cơ cháy rừng, xâm hại rừng, săn bắt động vật hoang dã và lấn chiếm đất lâm nghiệp vẫn đặt ra nhiều thách thức.
Ông Đặng Văn Hiến, Giám đốc Ban Quản lý Rừng Đặc dụng và Phòng hộ cho biết, thời gian qua, các lực lượng đã phối hợp tuyên truyền, tuần tra, kiểm tra, góp phần giữ vững diện tích rừng hiện có. Song trước yêu cầu mới, việc phối hợp cần cụ thể hơn về trách nhiệm của từng bên, trao đổi thông tin và xử lý vụ việc phát sinh.
Ông Đặng Văn Hiến cho rằng, phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng là yêu cầu cần thiết trước những khó khăn trong quản lý địa bàn rộng, địa hình phức tạp. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Theo các quy chế được ký kết, chủ rừng, kiểm lâm, biên phòng và chính quyền địa phương sẽ phối hợp trao đổi thông tin, tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, phòng cháy chữa cháy rừng, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Khi phát hiện phá rừng, khai thác trái pháp luật, lấn chiếm đất lâm nghiệp hoặc nguy cơ cháy rừng, các đơn vị phải kịp thời thông tin để cùng xử lý.
Giữ rừng từ địa bàn xã
Một nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là trách nhiệm quản lý nhà nước về lâm nghiệp của chính quyền cấp xã, nhất là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Ông Hoàng Văn Chiều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn cho rằng, dù là rừng sản xuất của người dân, rừng phòng hộ hay rừng đặc dụng do Ban Quản lý Rừng Đặc dụng và Phòng hộ quản lý, trách nhiệm quản lý nhà nước trên địa bàn vẫn thuộc chính quyền địa phương.
Theo ông Chiều, trước hết phải giúp người dân, nhất là các hộ sống trong và ven rừng biết rõ ranh giới rừng đặc dụng, rừng phòng hộ. Chủ rừng và kiểm lâm cần phối hợp với cấp xã tuyên truyền, chỉ rõ phạm vi quản lý, tránh tình trạng lấn chiếm đất, khai thác trái phép hoặc vi phạm do không nắm rõ ranh giới.
Công tác phòng cháy chữa cháy rừng cũng phải đặt trọng tâm vào phòng ngừa. Bởi khi cháy xảy ra, việc khống chế rất khó khăn, trong khi thiệt hại đối với tài nguyên rừng và hệ sinh thái có thể kéo dài.
Lực lượng biên phòng tham gia cơ chế phối hợp bảo vệ rừng, nhất là tại các địa bàn giáp biên giới. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Theo quy chế, Ban Quản lý Rừng Đặc dụng và Phòng hộ cùng UBND các xã sẽ phối hợp xây dựng phương án phòng cháy chữa cháy rừng, kiểm tra khu vực có nguy cơ cao và huy động lực lượng theo phương châm “bốn tại chỗ”. Các bên cũng tổ chức tuần tra tại những khu vực trọng điểm, phát hiện, ngăn chặn hành vi phá rừng, lấn chiếm và đào bới đất rừng trái pháp luật.
Tại khu vực biên giới, lực lượng biên phòng phối hợp trao đổi thông tin, tuần tra tại khu vực giáp biên, đường mòn, lối mở có nguy cơ xảy ra vi phạm. Ông Hoàng Văn Chiều cũng đề nghị tăng ứng dụng công nghệ trong quản lý rừng, trong đó có thiết bị bay không người lái tại những khu vực rộng, địa hình phức tạp. Việc sử dụng thiết bị ở khu vực biên giới phải phối hợp với lực lượng chức năng, bảo đảm đúng quy định.
Bảo tồn gắn với phát huy giá trị rừng
Bên cạnh bảo vệ rừng, việc phát huy giá trị của rừng đặc dụng cũng được đặt ra tại Hữu Liên, Bắc Sơn và Mẫu Sơn, nơi hoạt động du lịch ngày càng gắn với cảnh quan tự nhiên.
Theo ông Hoàng Văn Chiều, bảo tồn không có nghĩa là “đóng khung” tài nguyên rừng. Giá trị của rừng cần được phát huy hợp lý, song các hoạt động du lịch trong phạm vi rừng đặc dụng phải tuân thủ quy định và đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Quy chế phối hợp giữa chủ rừng và chính quyền các xã góp phần gắn trách nhiệm bảo vệ rừng với từng địa bàn. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Tại Hữu Liên, các hoạt động du lịch cộng đồng, tour, tuyến liên quan khu vực Đồng Lâm cần được quản lý chặt nếu đi vào phạm vi rừng đặc dụng. Với Bắc Sơn, ngành chuyên môn đang xây dựng đề án phát triển du lịch trong khu rừng đặc dụng. Tại Mẫu Sơn, các hoạt động tham quan, trải nghiệm liên quan đến diện tích rừng cũng cần có sự phối hợp giữa chính quyền địa phương và chủ rừng.
Cùng với đó, sinh kế của người dân sống trong và ven rừng cần được quan tâm để giảm áp lực lên tài nguyên. Theo quy chế, các bên sẽ phối hợp thực hiện mô hình nông lâm kết hợp, trồng cây dược liệu dưới tán rừng theo quy định, chi trả dịch vụ môi trường rừng và hỗ trợ cộng đồng vùng đệm.
Ông Nguyễn Hữu Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Lạng Sơn cho rằng, điều quan trọng sau ký kết là tổ chức thực hiện. Các đơn vị cần chủ động xây dựng kế hoạch, duy trì trao đổi, kịp thời rút kinh nghiệm, không chờ đến khi xảy ra vụ việc mới cùng vào cuộc.
Quy chế phối hợp với các Hạt Kiểm lâm khu vực góp phần phân rõ trách nhiệm, nâng hiệu quả tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm về lâm nghiệp. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Với diện tích rừng lớn, địa hình phức tạp và nhiều khu vực giáp biên giới, việc phân rõ trách nhiệm, duy trì phối hợp thường xuyên giữa chủ rừng, kiểm lâm, biên phòng và chính quyền cấp xã sẽ giúp xử lý các vấn đề phát sinh ngay từ địa bàn.
